ถ้ำเขาบิน เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติชื่อดังของจังหวัดราชบุรี ตั้งอยู่ในตำบลหินกอง อำเภอเมืองราชบุรี ห่างจากตัวเมืองประมาณ 20 กิโลเมตร บริเวณเทือกเขาบิน ภายในเป็นถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ที่มีความงดงามของหินงอกหินย้อย และได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในถ้ำที่สวยที่สุดของประเทศไทย
ความเป็นมา / ที่มาของชื่อ “เขาบิน”
ชื่อ “ถ้ำเขาบิน” มีที่มาสันนิษฐานอยู่ 2 แนวทาง ได้แก่
1.ในอดีตมีตำนานเล่าว่า พ่อค้าชาวจีนแล่นเรือสำเภามาชนภูเขาจน “เขาบิ่น” ต่อมาคำว่า “บิ่น” เพี้ยนเสียงเป็น “บิน”
2.ภายในถ้ำมีหินย้อยลักษณะคล้ายนกกำลังกางปีกบิน จึงกลายเป็นที่มาของชื่อ “เขาบิน”
ลักษณะของถ้ำ
ถ้ำเขาบินอยู่สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 200 เมตร ปากถ้ำสูงจากพื้นดินประมาณ 5–10 เมตร และมีพื้นที่ภายในถ้ำกว่า 5 ไร่ ความลึกประมาณ 300 เมตร
ภายในถ้ำมีการติดตั้งไฟส่องสว่างเพื่อเน้นความงดงามของหินงอกหินย้อย และช่วยให้นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมได้สะดวกมากขึ้น โดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเคยสนับสนุนการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวแห่งนี้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530
จุดเด่นของถ้ำเขาบิน
1. หินงอกหินย้อยสวยงาม
ภายในเต็มไปด้วยหินงอกหินย้อยรูปร่างแปลกตา สามารถจินตนาการเป็นรูปร่างสัตว์ต่าง ๆ ได้หลายชนิด และยังถือเป็น “ถ้ำเป็น” (Active Cave) เพราะหินงอกหินย้อยยังคงก่อตัวตามธรรมชาติอยู่ตลอดเวลา
2. แบ่งออกเป็น 8 โซน
ภายใน ณ สัทธา อุทยานไทย แบ่งจุดจัดแสดงออกเป็น 8 โซนหลัก เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวประวัติศาสตร์ ศาสนา และวัฒนธรรมไทยอย่างเป็นลำดับ ดังนี้
ภายใน ณ สัทธา อุทยานไทย **แบ่งจุดจัดแสดงออกเป็น 8 โซนหลัก** เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวประวัติศาสตร์ ศาสนา และวัฒนธรรมไทยอย่างเป็นลำดับ ดังนี้
1. ห้องไทยสัทธา
* ห้องแสดงภาพรวม แนวคิด และประวัติความเป็นมาของ ณ สัทธา อุทยานไทย
* อธิบายวัตถุประสงค์ในการก่อตั้งและแนวคิดการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย
2. มหาราชกษัตรา
* จัดแสดงพระรูปหล่อของ 3 บูรพมหากษัตริย์ผู้กอบกู้เอกราชไทย ได้แก่
* สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
* สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
* พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
* นำเสนอพระราชกรณียกิจและคุณูปการต่อประเทศชาติ
3. ณ สัทธานุสรณ์
* อาคารจัดแสดงหุ่นขี้ผึ้งไฟเบอร์กลาสของบุคคลต้นแบบและผู้ทำคุณประโยชน์ต่อประเทศกว่า 14 ท่าน
* ถ่ายทอดชีวประวัติและแนวคิดการดำเนินชีวิตของบุคคลสำคัญ
4. ณ สัทธาปฏิมา
* จัดแสดงพระพุทธรูปสำคัญ 3 สมัย ได้แก่
* สมัยทวารวดี
* สมัยสุโขทัย
* สมัยรัตนโกสินทร์
* แสดงพัฒนาการด้านพุทธศิลป์ของไทย
5. ถ้ำพุทธชาดก
* ถ้ำจำลองที่เล่าเรื่องพุทธประวัติและชาดก
* ไฮไลต์คือเรื่องของ **องคุลีมาล** ผู้กลับใจจากโจรสู่การบรรลุธรรม พร้อมใช้แสง สี และเสียงสร้างบรรยากาศเสมือนจริง
6. อริยสัทธา
* จัดแสดงหุ่นขี้ผึ้งพระอริยสงฆ์และพระเกจิอาจารย์ที่ได้รับความเคารพจากทั่วประเทศ
* ให้ความรู้เกี่ยวกับประวัติและหลักธรรมคำสอนของพระเถระสำคัญ
7. สัทธาถิ่นเรือนไทย
* จำลองเรือนไทยจากภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศไทย
* แสดงวิถีชีวิต ภูมิปัญญา สถาปัตยกรรม และความเป็นอยู่ของคนไทยในแต่ละภาค
8. สัทธาปรากฏ
* โซนสรุปแนวคิดและคุณค่าของการดำเนินชีวิตตามหลักคุณธรรม ความศรัทธา และการทำความดี
* เชื่อมโยงเนื้อหาทั้งหมดของอุทยานให้ผู้เข้าชมได้ตระหนักถึงคุณค่าของประวัติศาสตร์ ศาสนา และวัฒนธรรมไทย
3. บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์
ภายในถ้ำมีบ่อน้ำธรรมชาติที่ชาวบ้านเชื่อว่าเป็นบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ และไม่เคยแห้งตลอดทั้งปี
4. บรรยากาศลึกลับสวยงาม
แสงไฟสีต่าง ๆ ที่ติดตั้งภายในถ้ำช่วยเพิ่มความงดงามและบรรยากาศคล้ายเมืองใต้พิภพ เหมาะกับการศึกษาธรรมชาติ ถ่ายภาพ และท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยา
ความสำคัญด้านการท่องเที่ยว
ถ้ำเขาบินถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติสำคัญของจังหวัดราชบุรี และเป็นหนึ่งในถ้ำที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของภาคตะวันตก เนื่องจากสามารถเข้าชมได้ง่าย มีทางเดินภายในถ้ำ และยังคงความสมบูรณ์ทางธรรมชาติไว้อย่างมาก